Komt er nog een (Agaporniden-)cursus van Ornitho-Genetics in België? Tijd voor een open babbel!

Sinds 1999 tot 2021 hebben we maar liefst tien keer in België onze vijfdaagse intensieve cursus over Agaporniden georganiseerd. In Nederland gingen een aantal (ingekorte) versies door, die meestal een weekend in beslag namen. We doken met deze cursusreeksen diep — zéér diep — in de taxonomie, genetica, mutaties, pigmenten, internationale naamgevingen, genetische formules… enz.
En toen in 2020 gooide corona roet in het eten en moesten we de fysieke lessen staken.

Noodgedwongen schakelden we in 2021 dan over op een online marathon van een tiental zaterdagnamiddagen. Onze duidelijke boodschap destijds? “Mensen, de komende jaren even géén cursussen meer.” Onze onderzoeken vroegen (en krijgen) immers voorrang.

Maar ja, de tijd staat niet stil en vogelliefhebbers blijken een hardnekkig geheugen te hebben! De vraag of we die cursus niet nóg eens kunnen opstarten, blijft maar binnensijpelen. We hebben er intern al vaak over gebrainstormd, maar eerlijk? Het is een behoorlijk complexe puzzel.

Wetenschap staat nooit stil (en onze cursussen dus ook niet) Sinds 2020 is de kennis over ornithologische genetica geëxplodeerd. Denk maar aan de explosieve toename aan nieuwe inzichten rond epigenetica en de schat aan informatie over mutaties die we de voorbije jaren via geavanceerd DNA-onderzoek hebben vergaard. We begrijpen vandaag véél beter hoe nieuwe mutaties ontstaan en ook onze kennis over pigmenten is stevig gegroeid. Daarom weigeren we simpelweg om ‘oude koek’ te verkondigen. Er is al genoeg mis- en heel sterk verouderde informatie te vinden.

Het logische gevolg? De cursus is niet gekrompen, maar juist nóg uitgebreider geworden! Om je een idee te geven: vorig jaar gaf ik in China een sterk ingekorte versie van de Agapornidencursus en die nam vier volle dagen in beslag. Een volledig herwerkte, grondige privécursus over agaporniden in België tikte pas af op zeven volle dagen. De vraag is of liefhebbers nog bereid zijn om zich zeven dagen lang naar hier te verplaatsen. Praktische vraag: Wat is een geschikte locatie? Hoe kan het praktisch georganiseerd worden? Wie kan helpen?

Natuurlijk kunnen we kiezen voor internetlessen, dan moeten we al snel rekenen op 14 à 15 sessies. Vraag is steeds of dat niet te veel is voor de meeste kandidaten? Moet het in de week of in het weekend? Vragen en problemen die steeds blijven opduiken.

Als alternatief kan ook gekozen worden voor de mix van webinars en fysieke lessen. Voor ons de ideale mix, maar niet iedereen denkt er zo over. Sommigen zijn niet zo bedreven met de PC en vinden het persoonlijk contact met de andere deelnemers ook een belangrijke factor.

We kregen ook de vraag of we de cursus agaporniden kunnen opsplitsen in aparte modules? Genetica…. Taxonomie… Pigmenten…. Manieren van overerven…. Enz. In theorie klinkt dat aantrekkelijk, maar in de praktijk is dat minder praktisch. Onze cursus is immers opgebouwd in opeenvolgende stappen. We bespreken mutatie per mutatie en leggen zo de pigmentatie, vererving enz uit. Duiken er complexere fenotypes op (zoals crossing-over), dan grijpen we telkens terug naar de basisgenetica en wordt deze aan de hand van praktische voorbeelden uitgelegd. Alles hangt op die manier als het ware met elkaar samen, waardoor het heel moeilijk is om waterdichte, losstaande ‘vakjes’ (modules) te maken.

Dan het kostenplaatje: Hoe langer een cursus duurt, hoe meer hij kost. Zowel voor de organisator als de deelnemers. De tijd dat deze cursussen zelfs niet kostendekkend waren is nu ook voorbij. Meer dan logisch zou ik denken.

U merkt het dat het organiseren van een nieuwe, hedendaagse editie voor een cursus agaporniden op dit moment dus een complexe puzzel is. Belangrijk: deze cursusdagen moeten immers kunnen gecombineerd worden met onze ander onderzoeksprojecten. En deze laatste zijn niet steeds voorspelbaar.

En dan hebben we het enkel en alleen maar over de cursus over agaporniden want … de vraag naar deze cursussen over mutaties bij kanaries, exoten en andere parkietensoorten, komt ook regelmatig aan de orde. Sommigen ergeren zich aan het feit dat meestal over agaporniden gaat. Om daarop in te spelen hebben we in het verleden ook al enkele cursussen over kleurmutaties in het algemeen georganiseerd. Deze werden heel positief onthaald, maar toch steeds de opmerking van we willen toch graag alle mutanten diepgaand bestuderen. Is dat mogelijk? Eigenlijk wel, maar u moet beseffen dat, als het de meeste kleurmutanten van zowel parkieten, exoten, vinken enz. moet omvatten, dit dan ook niet op 7 dagen kan behandeld worden. Dat wordt met andere woorden iets van lang adem.

We krijgen ook vaak de vraag of we deze geüpdatete kennis niet ‘gewoon’ in een uitgebreid naslagwerk of boek kunnen gieten. Maar ook daar geldt: de wetenschap evolueert momenteel zo snel dat een gedrukt boek bij verschijning bijna alweer aan herziening toe is. Bovendien vervangt een boek nooit de interactie, de praktische voorbeelden en de vragenrondes tijdens de lessen zelf.

Soms horen we dat het een kwestie van ‘niet willen’ zou zijn. Maar willen alleen is in dit geval niet genoeg. Zelfs mét de beste wil van de wereld botsen we op een hele resem praktische en inhoudelijke obstakels die de organisatie enorm complex maken. Omdat het organiseren van zo’n cursus een heuse puzzel is, willen we terwijl we achter de schermen onze planning voor 2027 voorbereiden, alle opties openleggen. Hoe zie jij dit voor je? Heb jij een frisse kijk, een slim idee of een gouden tip over hoe we deze hedendaagse wetenschappelijke kennis het beste kunnen delen zonder dat iedereen vierkante ogen of een houten achterwerk krijgt?

Heb je een concreet voorstel of wil je alvast laten weten naar welke vorm (fysiek, online of hybride) jouw voorkeur uitgaat? Laat een reactie achter onder dit blogbericht of stuur ons een e-mail. Zo krijgen we meteen een realistisch beeld van de draagkracht!

Via dit blog houden we jullie op de hoogte van de voorstellen.